కురచదైపోతున్న కాలం

నాకు ఒక ఏడెనిమిదేళ్ళ వయసున్నపుడు, నేను మా చుట్టాల ఊర్లో పెరిగాను. తరువాత మా ఊరు వచ్చేశాను.
 నేను పెరిగి డిగ్రీ లోకి వచ్చిన తరువాత దాదాపు పదిహేనేళ్ళ కి మళ్ళీ మా చుట్టాల ఊరుకి వెళ్ళాను.
అక్కడ ఒక గమ్మత్తైన విషయం గమనించాను. అక్కడి పెరటి గోడలన్నీ  కురచవైపోయాయి. నా చిన్నప్పుడు దూరం గా ఉన్న ప్రదేశాలు దగ్గరగా జరిగాయి.
ఇదేంటబ్బా అని ఆలోచిస్తూ ఉండగానే నాకు విషయం అర్ధమైపోయింది. పెరటి గోడలు పొట్టివవ్వ లేదు, నేనే బారు పెరిగాను. దూరాలు దగ్గరవ్వలేదు నా కాలే బారు సాగింది.
 మనపై కాలం కూడా ఇలాంటి కనికట్టునే చేస్తుంది.

నేను ఎనిమిదో తరగతి లో ఉన్నపుడు, మా నాన్న ని దీపావళి కి బారు లాగూ (పాంటు) కొనిపెట్టమని అడిగాను. దానికాయన,”అప్పుడే వీడికి పాంటు కావలసి వచ్చిందంట, వచ్చేదీపావళి కి కొనిపెడతాలేరా!”, అని విసుక్కొన్నాడు.
నేను, “అమ్మో! పాంటు కోసం ఏకం గా సంవత్సరం ఆగాలా నాన్నా?” అన్నాను.
ఆయన, ” సంవత్సరం ఎంత సేపట్లో వస్తుంది. ఇలా చూస్తూ ఉండగానే గిరుక్కున తిరి వస్తుంది”, అన్నారు.
చిన్నప్పుడు ఎంతో బారు గా అనిపించిన సంవత్సరం ఇప్పుడు నాకు కూడా చాలా కురచ అయిపోయింది. ఎందుకంటే, చిన్నపుడు పన్నెండు సంవత్సరాలు ఉన్న నా మనసు ఎత్తు ఇప్పుడు పెరిగి పోయింది. అది ఇప్పుడు ముప్పై ఐదు సంవత్సరాల ఎత్తుకు పెరిగింది. ఈ ఎత్తు ముందు,  సంవత్సరం అనే పెరటి గోడ కుంచించుకొని పిట్టగోడ లా అయిపోయింది.. ఇక నేను యాభై లలోకి అడుగు పెట్టటానికి.నా చిన్నప్పటి లెక్కలో చెబితే…, ఇంకా ఓక సంవత్సరం వ్యవధి కూడా లేదు. త్వరపడాలి లేక పోతే చూస్తూ ఉండగానే వార్ధక్యం లోకి అడుగుపెడతాను.

డర్టీ పిక్చర్, సిల్క్ స్మిత జీవితం,స్త్రీ వాదం, ..కొన్ని ప్రశ్నలూ సమాధానాలు

ఆడవారి అందాలను కమర్షియలైజ్ చేసి అమ్ముకోవటం ఇప్పటిది కాదు. అది మానవ జాతి అంత పాతది.కాకపోతే మన సినిమా వాళ్ళు దానిని మన పాపులర్ కల్చర్ తో మేళవించి మనకు స్లో పాయిజన్ లా ఎక్కిస్తున్నారు.
నేను నా ఫ్రెండ్ ఒకతనిని తో సినిమాల లో సెక్స్ గురించి వాపోతుంటే, అతను “మనం చేసే టప్పుడు లేని తప్పు ఎవరో చూపిస్తుంటే ఏమిటి? ఇది హిపోక్రసీ నే కదా?”, అన్నాడు.
అతని వాదన నాకు మరీ సింప్లిస్టిక్ గా అనిపించి, “హిపోక్రసీ అనేది సామాజిక విలువల కి  మాత్రమే వర్తిస్తుంది. మనం నాలుగు గోడల మధ్యా చేసే  పనులకి కాదు”, అని చెప్పబోయాను కానీ నా వాదన కి నేనే కన్విన్స్ కాలేదు.
“నెట్లో బూతు సినిమాలు చూసి ఆనందించే ప్రేక్షక సామాన్యానికి సినిమాల లో ని బూతు ని గురించి ఫిర్యాదు చేసే హక్కు ఎక్కడిది?”, అని కూడా అతను అన్నాడు.
నేను, “నిర్మాతలు ప్రేక్షకుల బలహీనతలను క్యాష్ చేసుకొంటున్నారు..”, అన్నాను.
“నెట్లో ఇవన్నీ ఫ్రీగానే వస్తాయి..అయినా నువ్వు నీ అభిమాన హీరో చేసే డాన్సులూ, ఫైట్లూ చూసి ఆనందిస్తావు. ఎవరైనా అది నీ బలహీనత అంటే నువ్వు ఒప్పుకొంటావా? నీ అభిమాన దర్శకుడు తీసిన సినిమా ని నువ్వు ఆనందిస్తావు.అది నీ బలహీనత కాదు. అలానే నీ అభిమాన తార గుడ్డలిప్పి చూపిస్తే నువ్వు ఆనందిస్తావు. ఇది కూడా నీ బలహీనత కాదు”,అన్నాడు.

ఈ మధ్యే ఏదో హిందీ సినిమా లో ఒంటిమీద నూలు పోగు లేకుండా నటించిన నగ్న కళా విదుషీమణి ని ఒక బుధ్ధిలేని విలేఖరి, “మీ సినిమా లో అసభ్యత ఎక్కువయింది అంటున్నారు..?”, అని ప్రశ్నిస్తే ఆమె, “అసభ్యత అనేది చూసే వారి కళ్ళలోనే ఉంటుంది”, అని దబాయించింది.

కొంత మంది నటీమణులు పాత్రస్వభావాన్ని బట్టి ఎక్స్-పోజింగ్ చేస్తున్నామనీ, తాము నిజజీవితం లో పతివ్రతలమనీ చెబుతారు!నిజ జీవితం లో, “లో దుస్తులు” బయటికి కనపడితేనే సిగ్గుతో చితికిపోయే వారు, పాత్రాపరం గా ఎక్స్-పోజింగ్ ఎలా చేయగలరు?ఒక పాత్ర ఎక్స్-పోజింగ్ చేయాలంటే దానిని పోషించే అసలు మనిషి కూడా ఎక్స్-పోజింగ్ చేయాలి కదా!అలానే ఆ వ్యక్తి ఎక్స్-పోజింగ్ ని సినిమా సెట్లోని ఇతర పాత్రల వెనుక ఉండే అసలు మనుషులూ,, టెక్నీషియన్లూ చివరికి ప్రేక్షకుల వెనుక ఉండే అసలు మనుషులూ చూస్తారు కదా?  ఒక్క డబ్బు కోసం పాత్రా పరమైన వెధవపనులు చేస్తున్నారంటే, వారు నిజ జీవితం లో కూడా ఇతర ప్రలోభాలకు లొంగి అలాంటి పనులు చేయగలరన్న మాట! ఒక పాత్ర యొక్క దుష్ట స్వభావాన్ని  ఆవాహన చేసుకొని నటించటం వేరు. దానికోసం అసలు మనిషి దుష్టుడు గా మారనవసరం లేదు. నిజ జీవితం లో చెడు పనులు చేయనవసరం లేదు. రావు గోపాల రావు,సూర్యకాంతం వంటి వారు సినిమాలలో దుష్ట పాత్రలు వేసినప్పటికినీ నిజ జీవితం లో సాత్వికులుగానే ప్రసిధ్ధి చెందారు. 

మానసిక స్థాయి లో అంతర్గతం గా మనలో ప్రతి ఒక్కరి లోనూ అనేక మంచీ చెడూ పాత్రలు ఉంటాయి. నటుడు సందర్భాను సారం గా తన లోని ఈ పాత్రలను ముందుకు తీసుకొని వచ్చి అభినయిస్తాడు.
అంతర్గతంగా ఉన్న మంచి పాత్రను బాహ్యం గా నిజ జీవితం లో మనం పోషించలేక పోవచ్చు, మన వ్యక్తిగత మనుగడ వంటి విషయాలు అడ్డు రావటం వలన. అలానే ,అంతర్గతం గా ఉన్న చెడు పాత్రని నిజ జీవితం లో మనం పోషించలేము. అలా పోషిస్తే పక్క వాడు మనకి దేహశుధ్ధి చేసి పోలీస్ కేస్ పెడతాడు కాబట్టీ. నిజ జీవితం లో మన బాహ్య వ్యక్తిత్వాన్ని తీర్చి దిద్దటం లో మన ఆచరణ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.
ఎక్స్-పోజింగ్ అనే భౌతిక మైన పని నిజం గానూ, పాత్రాపరం గానూ ఒకేసారి జరిగిపోతుంది. రెండిటినీ వేరు చేసి చూడలేము. కానీ వ్యక్తిత్వాన్ని అభినయించటం మానసికమైన పరిధిలోనిది. వేరే వ్యక్తిత్వాన్ని అభినయించి, మళ్ళీ కాసేపటికి తన నిజ జీవితం లో అసలు వ్యక్తి గా అవ్వవచ్చు.
మా  చుట్టాలలో ని ఒక ఫెమినిస్టు గారిని, “ఈ  అర్ధ నగ్న ప్రదర్శనలు చేసే వారూ ఆడవారే కదా?” అని అడిగాను.
దానికి ఆమె నామీద ఇంతెత్తున లేచి, ” మీ మగాళ్ళే పేద స్త్రీల బలహీనతను ఆసరాగా తీసుకొని వారి చేత ఇలాంటి పనులు చేయిస్తున్నారు”, అంది.

ఎందుకనో నాకు, ” తరతరాల నట వారసులైనటువంటి కరీనా కపూర్లూ, ఇంగ్లాండ్ నుంచీ ఊడిపడే కట్రీనా కైఫ్లూ పేదవారనుకోవటానికి మనసొప్పలా..! కాకపోతే సరదాగా ఖర్చు పెట్టుకోవటానికి ఓ రెండు మూడు కోట్ల పాకెట్ మనీ కోసం ఎక్స్-పోజింగ్ చేస్తే తప్పేమిటి?”, అనిపించింది. 
ఇక అసలు విషయానికి వచ్చేద్దాం, ఈ మధ్యే డర్టీ పిక్చర్ ని  నిర్మించిన బాలాజీ పిక్చర్స్ అధినేత్రి ఏక్తా కపూర్ కూడా ఒక స్త్రీనే కదా..?! ఆమె కూటికి గతి లేని పేద రాలు కాదు. కొన్ని వందల కోట్ల వ్యాపార సామ్రాజ్యానికి రాణి. మధ్య తరగతి విలువలను మనం ఆమె కు అంటగట్ట రాదు.ఆమె ఎగువ తరగతి కి చెందిన ప్రభావవంతమైన స్త్రీ.  ఆమె విలువలు డబ్బు చేతా, ప్రాక్టికల్ గా ఉండే సాధ్యాసాధ్యాల చేతా, న్యాయ వ్యవస్థ చేతా , ఆ పై ఆమె వ్యక్తిగత ఇష్టాఇష్టాల చేతా నిర్ణయింపబడతాయి. 
ఇక సిల్క్ స్మిత అమలాపురం దగ్గర ఒక పల్లె నుంచీ పొట్టచేత పట్టుకొని మద్రాస్ చేరి, సినిమాలలో శృంగార పాత్రలు వేసి గడుపుకొంది. పాపం, ఏ కష్టమొచ్చిందో ఏమో, ఆత్మహత్య చేసుకొంది. ఆమె శృంగార పాత్రలు తన అవసరాన్ని బట్టి వేసి ఉండవచ్చు. తన కడుపు కోసంకొన్ని అక్రమ సంబంధాలలో ఇన్వాల్వ్ అయి ఉండవచ్చు. కానీ ఆమె జీవితం లో కనిపించేది దయనీయత మాత్రమే. శృంగారం ఏ మాత్రం కాదు.

 అటువంటి సిల్క్ స్మిత జీవితం లోకి శృంగారాన్ని జొప్పించి డబ్బు చేసుకోవాలనుకొనే ఏక్తా కపూర్ కూడా ఒక స్త్రీనే. కాబట్టీ ధన జాఢ్యానికి లింగ వివక్ష లేదు. ఇది అన్ని తరగతులకీ సమానం గా వర్తిస్తుంది.
మధ్య తరగతినే తీసుకొందాం.టీ వీ ల లో అసభ్య దృశ్యాలు వచ్చినపుడు, “ఛీ.. ఛీ.. వీళ్ళకి అసలు విలువలే లేవు” అనుకోవటం చాలా సులువు. కానీ మన విలువలు వదిలి పెడితే మనకు డబ్బు వచ్చిపడుతున్నపుడు, మనం ఈ విలువల వలువలను వదిలి డబ్బు ఇచ్చిన కొత్త వలువలు వేసుకోవటానికి ఏమాత్రం సందేహించం.  ఈ సినిమా ఆడియో ఫంక్షన్ లో విప్పి చూపించిన విద్యా బాలన్ గారు మధ్య తరగతి నుంచే వచ్చారు.  ఈమె స్టూడియో లో చేసిన ఎక్స్పోజింగ్ చూడలేక ఈమె నాన్న గారు స్టూడియో బయటికి వచ్చి కారులో కూర్చొన్నారంట. ఆహా…! ఏమి మధ్య తరగతి విలువలూ ఎంత హిపోక్రసీ..? హిపోక్రసీ లేనిది ఒకటే ..అది డబ్బు..కాసుకు లోకం దాసోహం.. !

మొత్తానికి..తీసే వాళ్ళు తీస్తున్నారు, చేసే వాళ్ళు చేస్తున్నారు, చూసేవాళ్ళు చూస్తున్నారు, మధ్య లో మనకెందుకు బాధ? ప్రతి విషయం లోనూ మంచిని చూడాలంటారు..కాబట్టీ ఈ విషయం లో కూడా అలా చూడటానికి ప్రయత్నిద్దాం! పోనీలే.., సిల్క్ స్మిత జీవితం ఏదైనా, ఈ సినిమా వలన బాలాజీ పిక్చర్స్ లో పని చేసే వారికి కొంత కాలం కడుపైనా నిండుతుంది అని సరి పెట్టుకొందాం!

నేరమూ శిక్షా, చట్టాల పరిధులూ పరిమితులూ

అప్పట్లో న్యాయస్థానం రాజీవ్ గాంధీ హంతకులకు శిక్షలు విధించింది. గుంటూరు  శేషేంద్ర శర్మ గారు,”భగవద్గీతను ఉటంకిస్తూ, భగవంతుని ప్రమేయం లేకుండా ఏమీ జరుగదు. రాజీవ్ హంతకులు కూడా భగవంతుని ప్రమేయం తోనే హత్య చేసి ఉంటారు. కాబట్టీ ఆ హత్య లో వారు దోషులు కారు. వారిని శిక్షించ కూడదు.”, అని వాదిస్తూ ఒక వ్యాసం రాశారు. దానికి ఆయనను చాలా మంది విమర్శించారు.
అప్పట్లో నాకు ఆయన వాదన నిజమే కదా! అనిపించింది. ఇప్పుడు ఆలోచిస్తే దానికి కౌంటర్ గా ఇలా వాదించవచ్చు అనిపిస్తుంది. “న్యాయస్థానాలు కూడా భగవంతుడు సృష్టించిన జీవ కోటి నుంచీ పుట్టిన మానవ సమాజం లోనివే. భగవంతుని ఇఛ్ఛానుసారమే ఆ వ్యవస్థ కూడా నేరస్థులను అదుపులో పెట్టటానికి శిక్షలను అమలు చేస్తాయి. కాబట్టీ, ఆశిక్షలు కూడా భగవంతునికి వ్యతిరేకం కాదు.”

భగవంతుని విషయాన్ని కొంచెం సేపు పక్కన పెట్టి ఆలోచిద్దాం.
న్యాయాన్ని మానవ సమాజం తన దీర్ఘకాలిక మనుగద కోసం, సమాజం లో ఒక క్రమ పధ్ధతీ శాంతీ ఉండటం కోసం ఏర్పాటు చేసుకొంది.  అయితే ఈ న్యాయస్థానాలు నైతికమైన విషయాలలో  తీర్పులు ఇస్తాయి. ఒక సమాజం లో అనేక నీతులు ఉంటాయి.  నీతి ఒక్కోసారి వ్యక్తిగతం గా ఉంటుంది. మనిషి మనిషి కీ మారుతుంటుంది. మరి న్యాయస్థానాలు అమలు పరిచే నీతి ఎవరి నీతి?  అది అధిక సంఖ్యాకుల నీతి. ఒక్కోసారి అది బలవంతుల నీతి. ఒక సమాజం “ఒక్కరు కంటే ఎక్కువ భార్యలను కలిగి ఉండటం” నేరం అంటుంది.అదే సమాజం లో పెరిగిన వ్యక్తికి ఈ నియమం తెలుసు కాబట్టీ, అతను ఎప్పుడైనా వివాహేతర సంబంధానికి దగ్గరగా వచ్చినపుడు, గిల్టీ గా ఫీలవుతాడు.అంటే ఇక్కడ, అతని అంతరాత్మ యొక్క నీతీ, సమాజం నీతీ, న్యాయపరమైన నీతీ ఒక్కటే.తరువాత అతనిని న్యాయస్థానం శిక్షించినా, అది సబబే అని అతనికి అనిపిస్తుంది.

ఇస్లామిక్ దేశాలలో ఒకరు కంటే ఎక్కువ భార్యలను కలిగి ఉండటం నేరం కాదు. అక్కడ పెరిగిన వ్యక్తి  ముగ్గురిని పెళ్ళి చేసుకొని కూడా గిల్టీ గా ఫీలవడు. అతనిని  అమెరికా చట్టం ప్రకారం శిక్షిస్తే, ఆ చట్టం చేసింది సరి అయినది అని అతను ఫీలవకపోవచ్చు. అలానే, ఆదిమ, పురాణ పురుషులను ఇప్పటి సమాజ, న్యాయ విలువల తో తూచటం సరి కాదు. శ్రీకృష్ణుడు తన అనేక భార్యల గురించి గిల్టీ గా ఫీలవాలనుకోవటం సరి కాదు కదా!
“మనం మన విలువల తోనే అంచనా వేస్తాం! ఇంకెవరి విలువల తోనో మనం ఎలా అంచనా వేస్తాం?”, అని ఎవరైనా అడగవచ్చు.
మన కాలానికీ ఆ కాలానికీ ఉమ్మడిగా కొన్ని సార్వజనీనమైన మానవ విలువలు ఉంటాయి. ఆ విలువల ప్రకారం వారిని అర్ధం చేసుకోవాలి.తన బాణం వేటుకి ఒంటరైన పక్షిని చూసి బోయవాడైన వాల్మీకి శోకించటం ఇలాంటి సార్వజనీనమైన మానవ విలువే!

 సమాజం లోని కట్టుబాట్లూ విలువలూ తగ్గుతూ ఉంటే జనాలు న్యాయస్థానాల దగ్గరికి పరుగులు తీయటం ఎక్కువౌతుంది. ఇంకా సమాజ విలువలు కొద్దో గొప్పో ఉన్న మన గ్రామాలలో జనాలు కోర్టులకి వెళ్ళటం తక్కువ గా కనపడుతుంది. అలానే మానవీయ విలువలు తగ్గిన సమాజం లో  కట్టుబాట్లు దురాచారాల రూపం లో బిగుసుకొనిపోతాయి. అప్పుడే మానవీయ విలువలు ఉన్న సంఘ సంస్కర్తలు సమాజ నీతిని ఎదిరించైనా ఒక మార్పు తీసుకొని రావటానికి ప్రయత్నిస్తారు. ఈ సంస్కర్తలు చేసే పనులు మొదట సమాజం దృష్టి లో న్యాయ వ్యవస్థ దృష్టిలో నేరాలౌతాయి (రాజా రామ మోహన రాయల వంటి వారు మొదట సమాజం ఆక్షేపణ కు గురైనవారే). కానీ వీరి విలువలు సమాజ, న్యాయ విలువల కన్నా ఉన్నతమైనవి. వారికి తమ మానవ విలువల లో ఉన్న నమ్మకం కూడా అచంచలమైనది.క్రమం గా సమాజమూ, న్యాయమూ తమ తప్పు తెలుసుకొని సంస్కర్తల విలువలను అంగీకరిస్తాయి. తరువాత వీరి విలువలే సమాజ, న్యాయ విలువలు గా మారుతాయి. కాలం చలన శీలమైనది. కాలచక్ర గమనం తో పాటు ఈ సంస్కర్తలు తెచ్చిన విలువలు కూడా బూజుపట్టి ప్రగతి నిరోధకాలై, మళ్ళీ కొత్త విలువలకు వేదిక తయారు చేస్తాయి. ఈ చక్ర భ్రమణం అనంతం.

ఒక్కోసారి మన వ్యక్తి గత విలువలు సమాజ విలువలకి విరుధ్ధం గా ఉండవచ్చు. అప్పుడు మనం సమాజ విలువలను అంగీకరించం. ఆ విలువలను ప్రశ్నిస్తాం. అలా అని మన వ్యక్తిగత విలువలు సమాజ విలువల కంటే ఉన్నతమైనవని చెప్పలేం.  ఈ సందర్భం లో సమాజ విలువలకి వ్యతిరేకం గా ఆలోచించటానికి  మనం గిల్టీ గా ఫీల్ కాము.  చలం తన పెద నాన్న కూతురిని పెళ్ళి చేసుకోవటానికి శృంగేరి పీఠాధిపతి అనుమతి కోరటం ఈ కోవలోకే వస్తుంది. 
మన వ్యక్తి గత విలువలు న్యాయస్థానాల విలువల తో విబేధించినా, మన విలువలు న్యాయస్థానాల విలువల కనా ఉన్నతమైనవి అయినా కూడా చివరికి మనం న్యాయస్థానాల విలువలనే అంగీకరించాలి. లేకపోతే న్యాయస్థానం మనలని శిక్షిస్తుంది. న్యాయస్థానాలు నిరంకుశమైనవి మరి. మనకి “లా” ఏమి చెబుతోందో తెలియక పోయినా, దానిని ఉల్లంఘించినట్లైతే అది మనని శిక్షిస్తుంది. చూడండి న్యాయస్థానాల అన్యాయం!ఈ మాట పై కి అంటే, మళ్ళీ మనని  contempt of court కింద శిక్షిస్తాయి :-(. ఎంచక్కా మన పెజాస్వామ్యం లో రాజకీయ నాయకులనైతే నోరారా తిట్టుకోవచ్చు. అప్పుడప్పుడూ చెంపదెబ్బలు కూడా కొట్టుకోవచ్చు 🙂 . (మనం వోట్ వేయం. వేసేవాళ్ళు డబ్బు తీసుకొని వేస్తారు. చివరికి తిట్టటానికి మాత్రం రా.నా. లను తిట్టుకోవచ్చు..ఎంచక్కా..)

  కానీ, ప్రతి వాడూ తన సొంత విలువలను ప్రతిపాదిస్తే ఇక న్యాయస్థానాల మాట వినేవాడెవడు? అందుకే న్యాయస్థానాలు నిరంకుశం గా ఉండక తప్పదనుకొంటా! అలానే, న్యాయస్థానాలు “లా” తెలియని వారిని క్షమించేటట్లైతే, నేరస్తులు “లా” తెలిసినా, అది ఏం చెబుతోందో తనకు తెలియదని శిక్ష తప్పించుకొంటారు కదా! అప్పుడు న్యాయవాదులతో పనే ఉండదు.”లా” తెలుసుకోని వారికి శిక్ష నుంచీ exemption ఇస్తే, అందరూ “లా” ని తెలుసుకోకుండా ఉండేందుకు పోటీ పడతారనుకొంటా! 😦

న్యాయ స్థానాల తీర్పులను ఫిర్యాదీలు విమర్శించటం మొదలు పెడితే వాటి తీర్పులను ఎవరూ నమ్మరు. తరువాత వాటి దగ్గరికి న్యాయం కోసం ఎవరూ వెళ్ళరు. న్యాయస్థానాన్ని విమర్శించటం అంటే, న్యాయస్థానం చెప్పే తీర్పుని అంగీకరించకపోవటం. అటువంటి వారు న్యాయం దొరుకుతుందన్న నమ్మకం తో మొదట న్యాయస్థానాన్ని ఎందుకు ఆశ్రయించారన్న ప్రశ్న వస్తుంది. తనకు అనుకూలం గా తీర్పు వస్తేనే తీర్పును అంగీకరిస్తాననటం సరి కాదు. తీర్పు తమకు అనుకూలం గా వచ్చినపుడు కూడా ఆ తీర్పును విమర్శించేవారు ఉండరు కదా? కాబట్టీ న్యాయస్థానాన్ని విమర్శించటానికి ముఖ్య కారణం తీర్పు వలన తమకు వచ్చిన నష్టం అయి ఉంటుంది. న్యాయస్థానం యొక్క పక్షపాతం అయ్యే అవకాశం తక్కువ. న్యాయస్థానాలు అన్నివేళల్లోనూ నిష్పాక్షికం గా వ్యవహరించవనుకోండి. వాటికి ఉండే biases, ప్రలోభాలు వాటికి ఉంటాయి.  అది వేరే విషయం.అప్పుడు పై న్యాయస్థానాలకు అప్పీలు చేసుకొంటూ సుప్రీం కోర్ట్ దాకా వెళ్ళవచ్చు. కానీ సుప్రీం కోర్ట్ మీద ఎవరికి అప్పీలు చేయాలి?  
క్రిమినల్ కేసుల్లో కేసు ఓడిపోయిన వ్యక్తి యొక్క న్యాయవాది అబధ్ధాలు చెప్పినట్లు కదా!(ఇదే లాజిక్ ప్రకారం  ఎగువ కోర్ట్ లో వేరే గా తీర్పు వస్తే దిగువ కోర్ట్ జడ్జ్ గారు అబధ్ధం ఆడినట్లా? ) మరి ఆ న్యాయవాదిని ఎందుకు న్యాయస్థానం శిక్షించదు? అబధ్ధాలు చెప్పటం అతని “వృత్తి” కాబట్టీ నా? లేక అతను చెప్పిన అబధ్ధాల వల్లే సత్యం వెలుగులోకి వచ్చిందనా? ఒక న్యాయవాదిని జైల్లో  పెడితే, తరువాత ఎవరూ కేసులు వాదించరనా?  

ఇప్పుడు ఊరి నిండా న్యాయవాదులు ఉన్నా వారికి ఫీజు చెల్లించలేని మామూలు జనానికి వారి వలన ఏమి లాభం. కాబట్టీ పరిస్థితి ఇప్పుడు కూడా న్యాయవాదులు లేనట్లు గానే ఉండి. న్యాయ వ్యవస్థ ఖరీదైనదవ్వటం వలన మెజారిటీ జనాలకు అది అందుబాటులో లేదు. అంటే జనసామాన్యానికి అది ఉన్నా లేనట్లే. అది వారి కోసం రూల్స్ పెట్టటం మినహా, వారికి అవసరమైనపుడు అందుబాటు లో ఉండదు.  దాని వలన వారికి మేలు జరుగదు.  డబ్బు ఖర్చు పెట్టగల వారికి మన నత్త నడక న్యాయ వ్యవస్థ చుట్టూ తిరిగే సమయమూ, ఓపికా ఉండవు.

న్యాయస్థానాలు పిచ్చి వారూ, మానసిక వ్యాధి గ్రస్తులూ చేసిన నేరాలకు వారిని ఎందుకు శిక్షించవు? వారి నేరాల వలన కూడా ఇతరులు ఇబ్బంది పడతారు కదా? న్యాయ స్థానాలు ముందు “నేరం చేసే ఉద్దేశాన్ని(మోటివ్) చూస్తాయి. ఆ ఉద్దేశం ఉన్న వారిని శిక్షించటం ద్వారా ఇక ముందు వారి నేరం చేయాలనే కోరిక ను తగ్గిస్తాయి. అప్పుడప్పుడూ మనిషి నేర ఇఛ్ఛ కు కారణాలూ పరిస్థితులను పరిగణన లోకి తీసుకొంటాయి . కానీ ఈ కారణాలూ పరిస్థితులూన్యాయస్థానాల పరిధిలోనివి కాదు.న్యాయ స్థానాలు ఆ పరిస్థితులను మార్చలేవు. వాటిని గురించిన కొన్ని పరిశీలనలను తమ తీర్పులో పొందుపరచటం మినహా ఏమీ చేయలేవు.  మొత్తానికి మనిషి నేర ఇఛ్ఛకి పరిస్థితులు కారణం అయినా, లేక దేవుడు ప్రసాదించిన స్వేఛ్ఛా సంకల్పం( ఫ్రీ విల్) కారణం అయినా, లేక పరోక్షం గా దేవుడే కారణం అయినా న్యాయస్థానాలు  నేరం చేసే ఉద్దేశం నిరూపించబడినపుడు అసలే శిక్ష వేయకుండా ఉండవు. ఇది మామూలు వ్యక్తుల విషయం.
ఇక పిచ్చివాళ్ళ, మానసిక వ్యాధి గ్రస్తుల విషయానికి వస్తే,..వారి ఉద్దేశాలకీ, వారి వ్యక్తిత్వానికీ మధ్య సంబంధం అసాధారణం గా, అస్పష్టం గా ఉంటుంది.  ఉదాహరణకి obsessive compulsive disorder ఉన్నవాళ్ళు సరిగ్గా తమ కోరిక కి విరుధ్ధం గా ప్రవర్తిస్తారు. వారికి అలా ప్రవర్తించే విషయం లో స్వేఛ్ఛ ఏమాత్రం ఉండదు. They are compelled to behave in that way. . అలానే schizophrenia ఉన్న వారు violent గా ప్రవర్తించే అవకాశం ఉంది. అలా ప్రవర్తించకుండా నిగ్రహించుకొనే సంకల్పం వారి మెదడులోకానీ, శరీరం లో కానీ ఉండదు. కాబట్టీ వారి ప్రవర్తనకు నేరం వారి రోగానిది. కుంటి వారి వైకల్యం పైకి కనపడుతుంది. కానీ వీరి వైకల్యం పైకి కనపడదు.కోర్ట్లు , అలాంటి వారిని శిక్షించటం ద్వారా, వారు తరువాత నేరాలను చేయటాన్ని తగ్గించటం కుదరదు.వ్యాధి ఉన్నంత వరకూ వారు నేరాలు చేయటానికే అవకాశం ఉంటుంది.  అందుకే వారిని ఏ శరణాలయాలలోనో చేర్చమని న్యాయస్థానాలు సలహా ఇస్తాయి.

అవినీతిపై మంచుపల్లకీ గారి టపా-కొన్ని ఆలోచనలు

రాత్రి తెలుగు బ్లాగ్-సాగరం లో పడి ఈదుతూ ఉంటే మంచు పల్లకీ గారు అవినీతి గురించి రాసిన టపా కనపడింది. ఆ టపా లో ఆయన “మనమందరం మన పరిధులలో అవినీతిపరులమేనంటూ, ప్రక్షాళణ మన నుంచీ మొదలు కావాలని చెప్పారు.”
దాని గురించి ఆలోచిస్తూ ఉంటే నా బుర్రలో ఈ ఆలోచనలు కూడా వచ్చాయి…
అవినీతీ, పర్యావరణం మొదలైనవి మానవాళి మొత్తం ముందున్న సమస్యలు. వీటికి ఒక పౌరుడి గా మనవంతు బాధ్యత తప్పనిసరి గా ఉంటుంది. అయితే సమాజం లోని అందరికీ సమాన బాధ్యత ఉంటుందా?
ఒక వ్యవస్థ లో మనిషి అధికారమూ హోదా పెరిగితే అదే స్థాయి లో బాధ్యతలు పెరగాలి. మన రాజకీయ నాయకులకు మనకంటే ఎక్కువ హోదా, అధికారం ఉంటాయి. కాబట్టీ వారికి అదే స్థాయి లో ఈ సమస్యల పట్ల మనకంటే బాధ్యతకూడా ఎక్కువ గా ఉండాలి. కానీ, వారి బాధ్యత వారు నిర్వర్తిస్తున్నారా? చాలా వరకూ నిర్వర్తించకపోవటమే కాక, ఒక్కోసారి అసలు సమస్యనే వారు మొదలుపెడుతున్నారు.
మన ఆఫీస్ లో మనకు మన హోదాలో అనేక బాధ్యతలు ఉంటాయి. వాటిని నిర్వర్తించకపోతే మనకు అప్రైజల్ టైం లో మూడుతుందని తెలుసు. కాబట్టీ, మనం మన బాధ్యతలను నిర్వర్తించటానికే మొగ్గు చూపుతాం…మరి రాజకీయ నాయకుల అప్రైజల్ ఎవరు చేస్తారు? మనకున్న ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ లో ప్రజలే ప్రభువులు. రాజకీయ నాయకుల అప్రైజల్ చేయటమే కాకుండా వారిని అపాయింట్ చేసేది కూడా ప్రజలే! కాబట్టీ మన వ్యవస్థ లో ప్రజలకు నాయకులను ఎన్నుకొనే హక్కుతో పాటు వారు వారి బాధ్యతలను సరిగా నిర్వర్తించేటట్లు చూసే బాధ్యత కూడా ఉంటుంది. రాజకీయ నాయకులు అవినీతి చేస్తే వారిని తరువాతి ఎన్నికలలో శిక్షించాల్సిన బాధ్యత ప్రజలదే! అలానే అవినీతి చేయని నాయకుడిని గెలిపించాల్సిన బాధ్యత కూడా ప్రజలదే!(ప్రజాస్వామ్యం లో ప్రజలకి బాధ్యతలు చాలా ఎక్కువ మరి! అధికారం ఉనంచోట ఎక్కదైనా బాధ్యతలూ కూడా ఎక్కువగానే ఉంటాయి కదా! )
కానీ ఈ బాధ్యత ఏ ఒక్కరిదో కాదు. ప్రజలందరి సమిష్టి బాధ్యత.
మనం మన వ్యక్తి గత పరిధి లో అవినీతి పనులు తగ్గించుకొనే నిర్ణయం తో పాటు, మన సమిష్టి బాధ్యత అయిన వోటు హక్కుని వ్యక్తిగత పరిధిలో విజ్ఞత తో ఉపయోగించుకొనే నిర్ణయం కూడా తీసుకోవాలి. వోటు వేయటం ఒక అధికారమూ బాధ్యతా కూడాను. వోటు హక్కుని సరిగా వినియోగించుకోవటానికి సరిపడా రాజకీయ జ్ఞానం సంపాదించటం, వీలయితే మన పరిధిలో నలుగురిని దీనిని గురించి చైతన్య పరచటం కూడా మన బాధ్యతే! ఉన్న నాయకులతో మనకు తృప్తిలేక పోతే, మన వ్యక్తిగత జీవితాలు ఆవిరికానంతవరకూ, రాజకీయ ప్రత్యామ్నాయాల కోసం కూడా ప్రయత్నించాలి. అందరూ అరవింద్ కేజ్రీవాల్ లు కాక పోయినా కిరణ్ బేడీ స్థాయి లోనైనా కొంత మన వంతు బాధ్యత నిర్వర్తించాలి.

ఈ ఆలోచనల తరువాత నేను ఇంతకు ముందు రాజకీయ నాయకులను సమర్ధిస్తూ రాసిన టపా లోని నా అభిప్రాయాలను కొంతవరకూ సవరించుకోవలసిన అవసరం కనపడింది.

ఈ నాటి ఆర్ధిక వ్యవస్థ లో కుల వ్యవస్థ వలన లాభం

కుల వ్యవస్థ ఆచరణ లోని లోపాలూ నష్టాలగురించి  అభ్యుదయ వాదులను కానీ, దళిత వాదులను కానీ అడిగితే వారు దానిలోని వివక్ష గురించీ, మానవత్వ లేమి గురించీ చెబుతారు. వారు చెప్పేవి చాలావరకూ సమంజసమైనవే కూడా! కానీ, ఈ నాటి మన ఆర్ధిక వ్యవస్థను చూస్తుంటే నాకు కుల వ్యవస్థ లో ఒక మంచి లక్షణం కూడా కనిపించింది.
ఈ రోజుల్లో సమయాన్ని బట్టి  మొదట ఏదో ఒక ఉద్యోగానికి మంచి గిరాకీ ఉంటుంది. ఉదాహరణ కు “ఐ టీ”,లేక పోతే “ఐ టీ లో SAP”. ఎందుకంటే ఆ ఉద్యోగం లో డబ్బులు బాగా వస్తాయి. ఇక దానితో సమాజం లోని అన్ని వర్గాలవారూ, అన్ని చదువుల వారూ పోలో మని ఐటీ ఉద్యోగాల కోసం ఎగబడతారు. డిమాండ్ సప్లై సూత్రం ప్రకారం, ఆ ఉద్యోగాలకోసం వచ్చేవారి సంఖ్య ఎక్కువ అవటం తో సప్లై ఎక్కువ అవుతుంది. సప్లై ఎక్కువ అయిన వస్తువు ధర (ఉద్యోగి జీతం) తగ్గిపోతుంది.లేక పోతే ధర కొన్నేళ్ళ పాటు నిలకడ గా ఉంటుంది. ద్రవ్యోల్బణం ని లెక్క లోకి తీసుకొంటే ఇది వారి జీతం తగ్గటం తో సమానం.  ఆ విధం గా ఆయా ఉద్యోగాలలోని జీతాలు తగ్గు ముఖం పడతాయి. ఉద్యోగాలు పరిమిత సంఖ్య లో ఉంటాయి. కానీ అభ్యర్ధులు అపరిమితం గా ఉంటారు. అంటే కొందరు అభ్యర్ధులకు ఎప్పటికీ ఉద్యోగాలు రావు.  కానీ ఇతర రంగాలను వదిలి పెట్టి  ఈ రంగానికి వచ్చిన ఆ అభ్యర్ధులు దీపం చుట్టూ పురుగుల్లా ఈ ఉద్యోగాల చుట్టూ తిరుగుతూ ఉంటారు. వ్యక్తిత్వ వికాసం అంటూ కోచింగ్ సెంటర్ లు పుట్టుకు వస్తాయి అందరూ వాటిలో చేరి గొప్ప వ్యక్తిత్వం సాధిస్తే, ఎవరికీ మిగిలిన వారి మీద ఆధిక్యత ఉండదు. మళ్ళీ అందరూ సమానమే! కానీ ఉద్యోగాల సంఖ్య పరిమితం. ఈ విధం గా నిరుద్యోగం పెరిగిపోతుంది. మిగిలిన రంగాలు విద్యా, వైద్యం వంటివి, నిర్లక్ష్యానికి గురవుతాయి. మళ్ళీ కొంత కాలానికి ఆ రంగాలలో జనాల కొరత కారణం గా మంచి రోజులు వస్తాయి. ఈ మొత్తం సైకిల్ మళ్ళీ ఆయా రంగాలలో రిపీట్ అవుతుంది.ఈ మధ్య నిర్మాణ రంగం లో సివిల్ ఇంజనీర్లకి గిరాకీ పెరిగినట్లు.

వ్యవసాయం వంటి రంగాల నుంచీ ఐటీ వంటి ఉద్యోగాలకు వచ్చిన వారు ఉంటారు. కొన్నేళ్ళకి వ్యవసాయం చేసే వారు ఎవరూ లేక మళ్ళీ ఆ రంగం గిట్టుబాటు కావటం మొదలౌతుంది. కానీ, అప్పటికి కార్పొరేట్లు భూములన్నీ కొనేసి ఆ లాభాన్ని తన్నుకొని పోతాయి.
డబ్బుకోసం పెట్టే ఈ పరుగులో మొత్తానికి నష్టపోయేది మధ్యతరగతి కుటుంబ రావులే!
కుల వ్యవస్థ ఉన్నపుడు, సమాజం లోని వివిధ కులాల వారు వంశపారంపర్యం గా తమ కుల వృత్తినే చేయ వలసి వచ్చేది. డిమాండ్ ని బట్టీ, డబ్బుని బట్టీ వేరే రంగానికి పరుగులు తీసే అవకాశం ఉండేది కాదు. కాబట్టీ సమాజానికి అవసరమైన అన్ని రంగాల్లోనూ నైపుణ్యాల కొరత, (లేక అధికమైన సప్లై) ఉండేది కాదు. డిమాండ్ కీ సప్లై కీ మధ్య సమతూకం ఉండేది.
అలానే, ఒకప్పుడు అమలు లో ఉన్న వస్తుమార్పిడి విధానం లో కూడా, డబ్బులా వస్తువులను అపరిమితం గా కూడబెట్టటానికి అవకాశం ఉండేది కాదు. కొంతవరకూ భూమిని కూడబెట్టే వారు. కానీ భూమిని ఎంతవరకూ కూడబెట్టగలరు?ఎంతవరకూ నిలువ బెట్టవచ్చు? డబ్బు ని అంతులేకుండా కూడబెట్టవచ్చు.దాయవచ్చు. నిలువబెట్టవచ్చు. డబ్బు మొదలయిన నాటి నుంచీ అసమానతలు విపరీతం గా పెరిగిపోయాయి.

ఈ ఆధునికకాలం లో కొత్త కులాలు ఉంటే బాగుంటుందనిపిస్తుంది. సమాజానికి అవసరమైన అన్ని వృత్తులూ..ఉదాహరణ కి ఇంజినీర్ల కులం, వైద్యుల కులం, పోలీసుల కులం, న్యాయవాదుల కులం ఇలా..
ఏ కులమూ ఇతర కులాల కంటే ఎక్కువ కాదు. అలానే అందరి జీతాలూ, ఆర్ధిక వ్యవస్థ లోని డిమాండ్ మీద ఆధార పడకుండా, సమానమైన స్కేళ్ళలో ఉంటే బాగుంటుంది. ఒక కులం లోకి ప్రవేశించాలంటే, ఆ వృత్తి పై ఉన్న ఆసక్తే (వృత్తిలోని డబ్బు పైన కాదు) అర్హత కావాలి. ఎలా ఉందంటారు నా కుల తత్వం..?

కొన్ని కులాల ప్రాధమిక విలువలు..

నేను “ఒక అమెరికా వాడి రైలు బండి ప్రయాణం” కథ రాసిన తరువాత నాలో update అయిన అవగాహన ఇది.
మానవ సమూహాలన్నిటికీ ఉన్నట్లే, కులాలకు కూడా ప్రాధమిక విలువలు(primary values) ఉంటాయి. ఐరోపా ఖండం లో యూదులను “చాలా ప్రతిభ కల వారి గానూ”,” జిత్తుల మారి వారి” గానూ చూసేవారు. ఇది ఒక మూస గుద్దుడు వ్యవహారం (stereo type) కావచ్చు. కానీ ఈ మూస లో కూడా కొంత సత్యం ఉంటుంది. నిప్పులేనిదే పొగ రాదని అంటారు కదా!
మానవ సమూహాలనంటికీ ఉన్నట్లు గానే, కులాలకీ ప్రాధమిక విలువలు ఉంటాయి. ఒక కులానికి సంబంధించిన ప్రాధమిక విలువ  ఆ కులం లోని ప్రసిధ్ధులూ, పెద్దల ప్రవర్తన పై ఆధారపడి ఉంటుంది. ఈ విలువలు ఆ కులం వారి వృత్తి మీద కూడా ఆధాపడి ఉంటాయి. ఆయా కులాలకు మిగిలిన విలువలు ఉండవని కాదు. వారి మిగిలిన విలువలనన్నిటినీ కూడా చివరికి ఈ ప్రాధమిక విలువలలోకి convert చేయవలసిందే! వారికి మిగిలిన విలువలని వారి ప్రాధమిక విలువలోకి మార్చి చెప్తేనే వారు దానిని మెరుగ్గా appreciate చేయగలరు.ఒక కులం లోని అందరు వ్యక్తులకీ ఈ ప్రాధమిక విలువలు వర్తించక పోవచ్చు.

ఈ ప్రాధమిక విలువలు ఆయా కులాలలో కూడా స్థలాన్ని బట్టీ , కాలాన్ని బట్టీ మారుతూ ఉంటాయి. అలానే ఒకే కులం లోని దిగువ తరగతి వారి విలువలూ , ఎగువ తరగతి వారి విలువలూ ఒకే విధం గా ఉండవు.

మనం మధ్య తరగతిని మాత్రమే పరిశీలిద్దాం. మీరు పెళ్ళి కుమారుడి తరపున ఒక పెళ్ళి సంబంధం మాట్లాడటానికి వెళ్ళారనుకోండి. మీ కులం ఏ కులం వ్యక్తి తో మాట్లాడేటపుడు ఆ కులం గా ఊహించుకోండి.

ఒక బ్రాహ్మణ కులం కి చెందిన వ్యక్తి తో మీరు “పలానా వాళ్ళ అబ్బాయి కి పది లక్షల సంపాదన ఉందట ” అన్నారనుకోండి, అప్పుడు అతను, “అలానా! ఆ అబ్బాయి ఏమి చదివాడు? ఏ ఉద్యోగం చేస్తున్నాడు” అని అడిగే అవకాశం ఉంది.    దీని వలన మనకు ఈ కులం ప్రాధమిక విలువ “విద్య, ఉద్యోగం” అని అర్ధమౌతుంది.
ఒక కమ్మ కులం కి చెందిన వ్యక్తి తో, “పలాన కుర్రాడికి పలానా పెద్ద qualification ఉందట”, అంటే,  “మంచిది, ఎంత సంపాదిస్తాడంటాడు?” అనే ప్రశ్న తిరిగి వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఇక్కడ ప్రాధమిక విలువ డబ్బు అని చెప్పనక్కరలేదు కదా!

అలానే ఒక రెడ్డి గారి ముందు, కుర్రవాడి డబ్బు ప్రస్తావన తెస్తే, “అతని హోదా (rank) గురించి” అడిగే అవకాశం ఉంది. ఇక్కడ ప్రాధమిక విలువ సమాజం లోని rank.

గోదావరి జిల్లాల నాయుడు గారు కట్నం గురించిమాట్లాడేటపుడు, “ఎన్ని ఎకరాల కొబ్బరి తోట లేక వరి పొలం?”, అని మాట్లాడే అవకాశం ఉంది. ప్రాధమిక విలువ “భూమి”.

ఒక S.C వర్గానికి చెందిన వ్యక్తి పెళ్ళి కుమారుడి చుట్టాల లో ఎవరు పెద్ద ప్రభుత్వ అధికారులో తెలుసుకొని సంతోషించే చాన్స్ ఉంది. ప్రాధమిక విలువ,”వ్యవస్థీకృత అధికారం”

వైశ్యులు, “కుర్రవాడు నేర్పుగా జాగ్రత్త గా ఉండి, పొదుపు స్వభావం కలవాడా?” అనే విషయం చూడవచ్చు. కుర్ర వాడు ఉద్యోగి అయితే, అతనికి ఎంత మిగులుతుంది అని చూడవచ్చు. “నికర లాభం”, ప్రాధమిక విలువ.

ఈ ప్రాధమిక విలువలు అన్ని కాలాలలోనూ ఒకే విధం గా ఉండవు. ఒకప్పుడు “పెద్ద ప్రభుత్వోద్యోగులై ఉండటం” అనేది, బ్రాహ్మణ వర్గం లో ఒక విలువ. నేడు ఆ విలువ SC వర్గానికి బదిలీ అవుతున్నట్లున్నది.

ఈ ప్రాధమిక విలువల లో ఏ కులం విలువా ఇతర కులాల విలువల కంటే గొప్పదీ కాదు, తక్కువా కాదు. కాక పోతే ఒక వర్గానికి చెందిన విలువ ఇంకొక వర్గానికి నచ్చదు. ఏ వర్గానికి చెందిన విలువ ఆ వర్గానికి సరైనది గా కనిపించవచ్చు. ఇతర వర్గాలపై మన అయిష్టాన్ని వ్యక్తం చేయటానికి ఆ వర్గం విలువలను తప్పుపడతాం.మన కులం గురించి ఆత్మ విమర్శ చేసుకొనేటపుడు, మన కులపు ప్రాధమిక విలువ చెడ్డది గా కనపడటం కూడా జరుగుతుందనుకోండి!ఈ ఆత్మ విమర్శ చేసుకొనేటపుడు, వెరే కులాలలో మనం నిరసించిన విలువని, మన వర్గం మాత్రం సాధించాలని వాదించటం కూడా కద్దు.

ఇంతకు ముందు ఓ టపా లో చెప్పినట్లు, పైన చెప్పినవి “కేవలం నా అభిప్రాయాలే“, మీ అభిప్రాయాలు భిన్నం గా ఉండవచ్చు.